Bij diabetes denken we al snel aan complicaties zoals neuropathie, retinopathie of cardiovasculaire problemen. Maar ook de huid kan klachten geven. Volgens dermatoloog Thomas Rustemeyer krijgt 30 tot 70 procent van de mensen met diabetes te maken met huidproblemen. “Veranderingen in de huid kunnen een eerste teken zijn dat er iets mis gaat in het lichaam.”
Van alle huidklachten komt jeuk het meest voor. “Ongeveer 80 procent van de mensen met diabetes en huidproblemen heeft hier last van,” vertelt Rustemeyer. En dat is niet zomaar een vervelend symptoom. “Het kan echt gekmakend zijn.” De oorzaak ligt vaak in langdurig verhoogde bloedsuikers. Suikers binden zich aan eiwitten in het lichaam en veroorzaken schade aan bloedvaten en zenuwen. Dat proces heeft ook effect op de huid: minder doorbloeding, minder talgproductie en uiteindelijk een kwetsbare, droge huid die sneller jeukt. Vooral de onderbenen zijn een bekende plek. “Daar is de huid van nature al droger en minder goed doorbloed,” legt hij uit. Maar de jeuk kan overal voorkomen.
Vaak is deze jeuk redelijk goed te behandelen en te voorkomen. “De huid heeft vetten nodig, dat is jeukpreventief. Goede huidverzorging is dus het begin: vettigheid op je huid. Lotions zijn te dun, en je moet iets hebben dat niet geparfumeerd is. De geurstoffen lossen huidvetten op en verstoren het huidmicrobioom. Er zijn goede specifieke producten hiervoor te verkrijgen, en je moet je niet laten verleiden tot de goedkope lotions uit de supermarkt. Ook medicatie kan helpen. “Maar vaak moeten we echt een proces doorlopen totdat we iets vinden wat echt goed werkt”, aldus Rustemeyer. “Er is geen eenduidige goede behandelrichtlijn, en dat maakt het, ondanks dat het zoveel voorkomt, toch iedere keer weer zoeken.
Meer dan een droge huid
Bij diabetes kan een droge huid eenvoudig leiden tot verdere problemen. Door het verlies van huidvetten wordt de huid minder soepel en ontstaan er makkelijker scheurtjes. Die kleine beschadigingen vormen een ingang voor infecties, en zeker in combinatie met verminderde sensibiliteit kan dit leiden tot wonden en soms zweren. “Met name op plekken waar bot dicht onder de huid ligt,” zegt Rustemeyer. “Daar is de doorbloeding minder, wordt het gevoel minder, en dan kan het juist op die plekken snel mis gaan. Zorg dus voor sokken en schoenen die niet knellen of schuren. Ook lopen op hakken kan in zulke gevallen onverstandig zijn. Preventie is alles.”
Eczeem door hulpmiddelen
Een ander, relatief nieuw, huidprobleem ontstaat door medische hulpmiddelen. Sensoren of insulinepompsystemen kunnen leiden tot eczeem. “Zo’n 80% van de mensen krijgt irritatief of allergisch contacteczeem daardoor. Je plakt de huid af, maar die afsluiting is niet goed. Zeker als de huid al gevoelig is kan dit tot problemen leiden, ook als je goed ingesteld bent.” Gelukkig is daar redelijk veel aan te doen zoals huidbeschermende crème of onderpleisters. “Er zijn al veel meer middelen op de markt om dat te voorkomen dan bijvoorbeeld een jaar geleden. Die ontwikkelingen gaan snel.”
Thomas Rustemeyer, Professor of Dermato-Allergology and Occupational Dermatology, spreekt op vrijdag 18 september 2026 op het Congres Huidproblematiek over het onderwerp: ‘Huid en diabetes: herkennen, voorkomen en behandelen.’ Aanmelden voor het congres kan via deze link.
