Veel patiënten missen duidelijke leefstijlinformatie in de periode voor en na een operatie en tijdens een ziekenhuisopname. Terwijl die informatie juist kan helpen om fitter een operatie in te gaan, complicaties te verminderen en het herstel te versnellen. De nieuwe handreiking ‘Wat kan een patiënt zelf doen rondom een operatie’ biedt zorgverleners, communicatiemedewerkers en patiëntenorganisaties een eenduidige leefstijlboodschap én tips voor implementatie. Het doel: iedereen die met patiënten communiceert helpen om leefstijlinformatie eenvoudig, effectief en op de juiste momenten aan te bieden.
Een operatie is voor veel mensen een ingrijpende gebeurtenis. Juist in deze kwetsbare periode staan patiënten vaak meer open voor adviezen die bijdragen aan hun gezondheid en herstel. Toch blijkt uit onderzoek dat leefstijlinformatie rondom dit teachable moment nog te weinig en versnipperd wordt aangeboden. “We weten dat mensen met kanker rondom een operatie behoefte hebben aan houvast,” zegt Lieke Visser, belangenbehartiger Preventie bij De Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties. “Ze vragen zich af wat ze zelf kunnen doen om zich zo goed mogelijk voor te bereiden én te herstellen. Eenduidige, begrijpelijke leefstijlinformatie helpt daarbij. Daarom is het waardevol als zorgorganisaties dezelfde kernboodschap uitdragen en die inbedden in het zorgpad en hun communicatie.” Volgens Maxime Wiegerinck, beleidsadviseur bij de Hartstichting, is die eenduidigheid essentieel: “Deze handreiking biedt zorgprofessionals de kans om één taal te spreken. Als we dezelfde praktische stappen adviseren, maken we het patiënten én naasten makkelijker om het ook echt te doen.”
Leefstijl als vanzelfsprekend onderdeel rondom operatie
De handreiking bevat een laagdrempelige leefstijlboodschap die professionals direct kunnen gebruiken voor het ontwikkelen van hun eigen leefstijlinformatie. De adviezen zijn opgebouwd langs de verschillende fases van een operatie en ingedeeld in zes leefstijlthema’s: voeding, beweging, slaap, middelen, ontspanning en verbinding. Ook in de spreekkamer kan dit volgens zorgprofessionals veel betekenen. “Niet alles verandert na één gesprek, maar wat we in de spreekkamer bespreken, doet wél iets,” vertelt Myrthe van den Heuvel, beleidsadviseur kwaliteit bij de Nederlandse Orthopaedische Vereniging. “Door leefstijl een plek te geven in en rondom het gesprek laten we zien hoe belangrijk het is voor herstel en kwaliteit van leven. Mooi dat deze handreiking laat zien hoe leefstijl een vanzelfsprekend onderdeel kan worden van de zorg rondom een operatie.” Ook bij de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde staat leefstijl hoog op de agenda. Auke Nutma, senior beleidsadviseur kwaliteit: “Leefstijl doet ertoe, juist ook rondom een operatie. Better in is better out. Deze leidraad biedt professionals in de zorg een praktisch en eenduidig handvat om leefstijl bespreekbaar te maken en gebruik te maken van het teachable moment.”
Aan de slag met leefstijl rond een operatie
Deze handreiking vormt een praktisch vertrekpunt voor zorgorganisaties en professionals in de zorg. Met behulp hiervan kunnen zij hun bestaande informatiemiddelen kritisch bekijken. De boodschap kan daarbij eenvoudig worden aangepast aan een specifieke doelgroep, context en het type operatie. Het uiteindelijke doel: leefstijl als vanzelfsprekend onderdeel van goede zorg.
