Het Voedingscentrum presenteerde op 9 april de vernieuwde Schijf van Vijf. De basis blijft hetzelfde als de vorige Schijf van Vijf, maar is op meerdere punten aangescherpt. De grootste verschuiving: meer nadruk op plantaardige voeding.
Iedere 10 jaar brengt het Voedingscentrum een update uit om beter aan te sluiten bij de nieuwste wetenschappelijke inzichten en bij de huidige uitdagingen rond gezondheid, duurzaamheid en voedselveiligheid.
Gezondheid en planeet
De Schijf van Vijf blijft visueel grotendeels zoals we die kennen: vijf vakken met voedingsgroepen en een duidelijke basisboodschap. Veel groente, fruit en volkorenproducten, en niet te veel zout, verzadigd vet en suiker. Toch zijn er de duidelijke veranderingen, en die zitten vooral in de aanbevolen hoeveelheden. Daarbij is niet alleen gekeken naar gezondheid, maar ook naar milieubelasting en blootstelling aan schadelijke stoffen zoals PFAS en zware metalen.
Meer peulvruchten, minder vlees
De grootste veranderingen zitten in het vak van de eiwitbronnen. Daar verschuift de balans duidelijk richting plantaardig.
Voor volwassenen betekent dat onder andere:
- meer peulvruchten: van 120–180 gram naar 250 gram per week
- minder vlees: van maximaal 500 gram naar 300 gram per week
- een beperking van rood vlees tot 100 gram per week
- minder kaas: van 40 gram naar 20 gram per dag
Daarnaast wordt expliciet geadviseerd om vaker te variëren tussen zuivel en plantaardige alternatieven. Ook staan producten als hummus, falafel en kant-en-klare vegetarische producten nu in de Schijf van Vijf. Met de mindering van het eten van vlees is de nieuwe Schijf van Vijf verder gegaan dan de aanbeveling van de Gezondheidsraad, waar het advies nog maximaal 200 gram rood vlees per week is. De keuze hiervoor ligt vooral in de impact op het milieu. Dit geldt ook voor het minderen van het eten van kaas.
Meer ruimte voor persoonlijke keuzes
Naast deze inhoudelijke verandering, houdt de nieuwe Schijf van Vijf ook meer rekening houdt met verschillende eetpatronen. Mensen kunnen kiezen voor een voedingsadvies dat past bij hun voorkeuren: met of zonder vlees, met of zonder vis, of volledig plantaardig.Via een persoonlijke tool kunnen mensen advies op maat krijgen, afgestemd op leeftijd, geslacht en voorkeuren. Tegelijkertijd plaatst het Voedingscentrum daar een kanttekening bij. Niet elk eetpatroon is voor iedereen geschikt. Zo wordt een volledig plantaardig dieet alleen geadviseerd voor mensen tussen de 18 en 70 jaar, vanwege risico’s op tekorten zoals vitamine B12.
Meer informatie over de nieuwe Schijf van Vijf vind je op www.voedingscentrum.nl
