Begin januari zijn de nieuwe Dietary Guidelines for Americans 2025–2030 gepubliceerd. De kernboodschap is helder: eet echt voedsel. De nadruk ligt op onbewerkte en minimaal bewerkte producten, zoals volkoren granen, groente, fruit, gezonde vetten en eiwitten bij elke maaltijd, zowel dierlijk als plantaardig. Toegevoegde suikers worden sterk ontraden. De richtlijnen worden gepresenteerd als een “historische reset” van het Amerikaanse voedingsbeleid, bedoeld als antwoord op een nationale gezondheidscrisis.
Hoewel de framing ambitieus is, wijzen critici erop dat de inhoud van de richtlijnen vooral een verschuiving in toon en prioriteit lijkt te zijn, en minder een fundamentele breuk met eerdere adviezen. Veel aanbevelingen sluiten aan bij wat internationaal al langer wordt gezien als de basis van gezonde voeding.
Overeenkomsten met de Schijf van Vijf
Wanneer de Amerikaanse richtlijnen worden gelegd naast de Nederlandse Schijf van Vijf, vallen de overeenkomsten direct op. In beide gevallen ligt de nadruk op een volwaardig voedingspatroon met aandacht voor balans en variatie. Zo wordt geadviseerd om:
- te letten op portiegrootte en energie-inname,
- te variëren in eiwitbronnen,
- dagelijks groente en fruit te eten, verspreid over de dag,
- vooral te kiezen voor volkorenproducten,
- gezonde vetten te gebruiken bij de bereiding van maaltijden,
- sterk bewerkte, kant-en-klare producten met veel zout en suiker te vermijden,
- suikerhoudende dranken zoals frisdrank en energiedrankjes te laten staan,
- frituren te vervangen door andere bereidingswijzen,
- de zoutinname te beperken.
Deze uitgangspunten sluiten nauw aan bij de adviezen die in Nederland al jaren worden gehanteerd.
Verschillen in accenten
Tegelijkertijd zijn er duidelijke verschillen in accenten. Waar in Nederland expliciet wordt gestuurd op een meer plantaardig en minder dierlijk voedingspatroon, ontbreekt die nadruk grotendeels in de Amerikaanse richtlijnen. Dierlijke producten, waaronder vlees en volle zuivel, krijgen daar een prominentere plaats.
Opvallend is ook de sterke focus op eiwitten. De Amerikaanse richtlijnen adviseren een eiwitinname die hoger ligt dan de Nederlandse aanbevelingen, uitgedrukt in gram per kilogram lichaamsgewicht. Daarnaast wordt volle zuivel expliciet genoemd als onderdeel van een gezond voedingspatroon, waarbij vet uit zuivel en vlees wordt geschaard onder ‘gezonde vetten’. Om binnen de grens voor verzadigd vet te blijven, ligt de nadruk vooral op het beperken van sterk bewerkte producten.
Komt er in Nederland ook een herziening?
De publicatie van de Amerikaanse richtlijnen staat los van de ontwikkelingen in Nederland. Het Voedingscentrum werkt al geruime tijd aan een doorontwikkeling van de Schijf van Vijf, die in april 2026 wordt verwacht. Daarbij worden onder meer de recent deels herziene Richtlijnen goede voeding van de Gezondheidsraad verwerkt, met nieuwe aanbevelingen voor eiwitbronnen zoals peulvruchten en vlees.
Daarnaast wordt de Schijf van Vijf uitgebreid met actuele inzichten over voedingsnormen en met randvoorwaarden voor duurzaamheid en voedselveiligheid. Met behulp van een wetenschappelijk optimalisatiemodel worden alle adviezen opnieuw doorgerekend, met als doel te komen tot een voedingspatroon waarin gezondheid, duurzaamheid en veiligheid zo goed mogelijk samenkomen.
Bronnen: Voedingscentrum en Dietary Guidelines for Americans 2025-2030
